9 Filmi İnceleme – Makinelerin Yönettiği Bir Dünya

9 filmi inceleme yazısına hoş geldiniz. ‘Makinelerin yönettiği dünyada tüm kaynaklar tükenirse ne olur?‘ sorusuna bu yazıda cevap bulabileceksiniz. Bugün “insanlar ve robotların savaşı” distopyasına bilinenden daha farklı bir bakış açısıyla yaklaşan 9 filminden bahsedeceğiz. Konumuz filmin kendisinden çok hikayenin anlatmaya çalıştıkları olacak. 9 filmi incelemesi başlıyor!

9 FİLMİ İNCELEME ÜÇ AŞAMADAN OLUŞUYOR. İKİNCİ AŞAMASI VE DEVAMI SPOILER İÇERMEKTEDİR.

9 Filmi İnceleme

9 Filmi İnceleme

1. Aşama: Distopyaların Göz Alıcı Etkisi ve Örnek Filmin Hikayesi

Ana hikayeye geçmeden önce distopya türünün önemine değinmekte fayda var. Komplo teorisi üretebilmek en başta, olaylara normalden daha geniş bir yelpaze ile bakabilmeyi gerektirir. Bu şekilde bahsi geçen bir konu hakkında daha önemli detayları yakalayabilir, öngörülemez ihtimalleri kovalamayı sağlayabilir. Kurgusal içeriklerin ağırlıklı olduğu sinema dünyasında bu teoriler çok güzel hikayeler ortaya çıkarsa da gerçek hayatta çoğu zaman kafa karıştırmaktan öteye gitmiyor. Bizim bahsedeceğimiz teoriler, kötü ihtimallerin tahminini yapan ve ütopyaların zıttı olan distopyalar olacak.

Distopik hikayeler genellikle basit anlatıma sahip ağır içerikler olur, olayı esasen birkaç cümlede anlatıp bitirebilirsiniz ama hikayenin içerdiği olay ve olgular çok büyüktür. Bundan dolayı bu tip hikayeler genellikle kişiye ulaştığında beynin algılarını harekete geçiren, kişiyi heyecanlandırıp şaşırtan, bazen de “ya olursa?” sorusuyla insanın içine bir yumru düşüren eserler olur. Bu tip kıyamet senaryoları sahip olduğu apokaliptik atmosfer sebebiyle de insanı geren, pozitif tavrını ya ciddiyete ya da korkuya dönüştüren ve bununla birlikte merak duygusunu da en üst düzeye çıkaran bir kategori olduğundan her türlüsü ilgi görür desek abartmış olmayız.

Bilim ve bilim kurgunun birbirini kovaladığı alan olan distopya başlığını bir animasyon filmine kıyasla gerçekten ağır bir senaryoyla izleyiciye aktaran 9 filmi, bu başlığın en önemli filmlerinden birisidir denebilir. Spoiler vermeden ve 2. Aşamaya geçmenin hemen öncesinde filmin hikayesinden hızlıca bahsedelim. Film 9 isimli robotun uyanmasıyla başlıyor. Ana karakterimiz yıkılmaya yüz tutmuş bir evde, harabeye dönmüş bir şehirde uyanıyor ve hikayenin geri kalanı, 9’un kendisi gibi olanları bulup neler döndüğünü öğrenmeye çalışmasını anlatıyor. Film farklı bir anlatım izlemeye çalışsa da hikayenin eksikleri mevcut. Bu eksiklere daha sonra değineceğiz, şimdilik söyleyebileceğimiz şey senaryo açık uçlu bir finalden öte tümüyle açık uçlu olarak ilerliyor ve kendi eksiklerini kapatamıyor.

2. Aşama: Distopya Söz Konusu Olunca Zihnimiz Ne Kadar İleri Gidebilir?

9 filmi inceleme
9 Filmi İnceleme

Hikayenin kırılma noktası 3 ve 4 ‘ün neler olduğunu bir kütüphanede bulduğu an. Burada gösterilen yansıma ile bir bilim adamının icadı olan ve kendisi gibi her alanda çalışabilecek makineler üretebilen bir aygıt, dönemin başbakanının kontrolüne geçince tümüyle savaş için kullanılıyor. Önce dış devletlere saldırmak için kullanılan silahlar savaşın ilerleyen kısımlarında kendilerini yöneten orduya ve insanlığın geri kalanına saldırıyor. Başbakan bu durumu “Bilimin İsyanı” sözleriyle açıklıyor. Savaş insan neslinin aleyhine sonuçlanıyor ve gezegenin geri kalanı metal bir yığına dönüşüyor.

İcadının kusurlarını bilen ama artık kontrolü tümüyle kaybeden bilim adamı, bu makinelerin insan neslini yok edene kadar durmayacağını anlayınca bir tılsım geliştiriyor ve bu tılsım aracılığıyla kendi ruhunu, ürettiği 9 küçük robota veriyor.

9 filmi inceleme

Film boyunca 6’nın tekrarladığı sözler olan “Kaynak” ve “Geri Dön” sözlerinin akıbeti, filmin sonlarına geldiğimizde anlaşılıyor ve 9, uyandığı odaya geri dönüyor. Bilim adamının çürümeye başlayan cesedinin altında kendi isminin yazığı bir kutu buluyor ve bilim adamının kendisine ve kendisi gibi olan robotlara bıraktığı mesajı buluyor ve tılsımın ne işe yaradığını ve 9 küçük robotun nasıl var olduğunu, yaratıcılarının ruhunu kendilerine verdiği için öldüğünü öğreniyor.

Bu tılsımı ele geçiren “Canavar” film boyunca 1, 2, 5, 6, ve 8’in ruhunu tılsımı ele geçirerek hapsediyor. Geçmişlerini öğrenen 9, ekibin geri kalanının aksine Canavar’la savaşmak yerine yalnızca tılsımı alarak hem canavarı yok ediyor hemde diğerlerinin ruhunu serbest bırakıyor. Her şey bittiğinde 9’dan şu sözleri duyuyoruz “O bize ruhunu verdi. Biz Oyuz.” Ruhunu kaybeden robotların yeniden serbest kalan ruhlarının göklere yükselmesinin ardından içinde yeşil tomurcuklar barındıran damlalarla yağmur yağıyor.

Yaşamını devam ettirebilmek için kaynağa ihtiyaç duymayan ama bir kez bile var olmak için mutlak kaynağa her şekilde muhtaç bu canlıların hikayesi burada son buluyor. Bu son sahnede belirtmemiz gereken detay şu: Tılsımda yer alan renkler ve göklere ulaşan ruhların renkleri hep yeşildi ve bu yağmur, bahsi geçen ruhlar gökyüzüne ulaştıktan hemen sonra başladı.

İnsanı insan yapan ruh, bu hikayeye göre varoluşun mutlak unsuru. İnsani niteliklere sahip varlıklarla hayatın devam edeceği dünyada insan ruhuna sahip robotlar, yine insanlara ait niteliklerle yaşayacaklar ama insanların aksine yaşamsal faaliyetlere ihtiyaç duymuyorlar. Yalnızca ruha muhtaçlar ve ona da sahipler.

9 filmi inceleme
9 Filmi İnceleme

İnsan olmanın ve “İnsan Gibi” hareket etmenin en temel etkisini bu ruha sahip robotlarda görüyoruz. Film boyunca her robotun sergilediği her hareket çoğu zaman genel hayatımızdan tanıdığımız hareketler oluyor. Filmin sonu bir nebze evrimimizin aşırı hızlı bir süreci gibi değerlendirilebilir. Ruhu bir aygıtla kontrol edebilecek seviyeye geldiğimiz an doğanın bize armağanı olan tüm biyolojik gerçekliklerimizden sıyrılma şansını elde etmiş oluyoruz çünkü insanoğlu bir ruhtan bir de etten oluşuyor ve artık biyoloji bu ruhların devamı için söz konusu değil.

Tipik robotların bile tükendiği bir zamanda yaşama devam edebilecek varlıklar bu tipik robotların aksine, insan ruhunu kontrol edebilen robotlar oluyor ve insan ırkı değil de artık, robot çağı diyebiliyoruz ve insanların ise bilinmezliği, ilahi kavramları, sözlerinin tükendiği noktada bir varsayım aracı olarak kullandığını görebiliyoruz. Distopya, bir noktada insanların kendi zihninin sınırlarını yokladığı yalancı senaryolar olabilir aslında.

3. Aşama: Teknik Detaylar ve Senaryonun Hikayeye Etkisi

Anlatmaya çalışırken bile yaşadığım karmaşa, filmin hikayesinin ne derece etkileyici olduğunu size belki hissettirebilir ancak bunu filmin geri kalanı için söylemek pek mümkün değil.

Sesin çoğu zaman kesik olması, birçok harekette ses efektinin dahi bulunmaması ve animasyonun alışılanın dışında çamurlaşmış bir görüntüye sebep olması heves kırıcı olabiliyor.

Senaryo ise basit klişe hareketler, kısa süresine rağmen yavaş ilerleyen tempo ve basit replikler sebebiyle anlatılmak istenen asıl olaydan sıyrılıp kötü bir duruma geliyor.

Üstte “daha sonra değineceğiz” dediğimiz kopukluklar ise tam olarak burada yaşanıyor. İcadından uzak kalıp makinelerin insanları yok edeceğini anlayan bilim adamı, ruhunu makinelere verecek başka bir aygıtla bu küçük 9 robotu üretiyor. Asıl icadını başbakan yönetiyorsa bu makine nasıl oluyor da tılsımdan haberdar oluyor? Bir şekilde haberdar oldu diyelim, birinci amacı diğer makineleri üretmek olan bu asıl makine neden küçük robotları yine tılsımı kullanarak yok etmeye çalışıyor? Başbakanın eline geçmesinin ardından icadına ulaşımı kaybeden bilim adamının bu tılsımı nasıl bu makineyi uyandırıyor? Bu belirsizliklerin cevabı maalesef mevcut değil ve senaryonun eksilerinden birisi de bunlar.

9 filmi inceleme

Her şey bir yana, yalnızca hikayesi için bile bu sıkıntıları es geçerek izlemeye değer bir film. Bunun üzerine de söyleyebilecek pek bir şey kalmıyor zaten.

9 Filmi İnceleme – Makinelerin Yönettiği Bir Dünya başlıklı yazımızın sonuna gelmiş bulunuyoruz. Daha fazla içerik için Otağ‘ın Instagram ve Twitter hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın.

Yorumlar

HOŞUNA GİDEBİLİR