Faşist Diktatör Benito Mussolini Ekonomi Politikaları

FaşBenito Mussolini Ekonomi Politikaları

Benito Mussolini ekonomi politikaları, ağırlıklı olarak Ulusal Faşist Parti’nin iktidarda olduğu 1922-1943 yıllarını kapsamaktadır. İtalya, 1. Dünya Savaşı’ndan güçlü bir ekonomiyle çıkamadı ve dünyanın genelinde olan iktisadi sıkıntılar İtalyanları da vurdu. Enflasyon, borçlar ve refahın düşmesi gibi etmenler karşısında İtalya hükümeti çözüm üretmekte yetersiz kaldı. 1920 yılına gelindiğinde, ekonomi büyük bir sarsıntı içindeydi. Aynı zamanda bu ekonomik sıkıntılar, radikal görüşlere sahip oluşumların önünü açtı. Yaklaşık 2 yıl süren ve “Biennio Rosso” olarak adlandırılan dönemde, sol görüşe sahip birçok işçi fabrikaları ele geçirdi ve toplu grevlerden dolayı üretim çıkmaza girdi. 

Faşist Diktatör Benito Mussolini Ekonomi Politikaları

Bu sıkıntıların arasında seçimler aracılığıyla bir koalisyon hükümeti ile başa gelen Ulusal Faşist Parti, ilk başlarda parlamentonun desteğini sürdürebilmek adına liberal ekonomi politikalarına yöneldi. 1922 ile 1925 yılları arasındaki koalisyon yönetimi esnasında Maliye Bakanlığı görevini yürüten Alberto De Stefani, Merkez Parti ve Faşistlerin desteğiyle özelleştirmenin önünü açarak serbest piyasa ekonomisine yöneldi. Döneminde vergi yasasında değişikliklere gitti, harcamaları azalttı ve serbest ticarete mani olan nedenleri ortadan kaldırdı. Bu süreçte İtalyan ekonomisi %20’lik büyüme yaşadı.

Benito Mussolini Ekonomi Politikaları Detayları

Benito Mussolini Ekonomi Politikaları
Benito Mussolini Ekonomi Politikaları

De Stefani’nin bu adımları ekonomik iyileştirmelere sebep olduysa da, Mussolini ekonomi üzerinde daha fazla söz sahibi olmak adına 1925 yılında kendisini görevden aldı. Değişikliğin ardından Mussolini’nin hamleleri neticesinde özelleştirilen bazı kurumlar kamulaştırıldı, işçi ile devlet arasındaki bağı güçlendirmek adına kooperatifler kuruldu. Kısa vadeli ekonomik plan, yolsuzluğun önüne geçmek ve De Stefani’nin başlattığı vergi indirimlerini devam ettirmekti. Bütün bu hamleler bir süre pratiğe döküldüyse de, Mussolini’nin tam manasıyla iktidarı ele geçirmesi ve koalisyon hükümetinin feshedilmesiyle sona erdi.

Feshedilen koalisyonun ardından iktidarı devralan tek parti yönetimi; sınai malzemelerin eksikliği, sanayi kollarına gerekli hammaddelerin sağlanamaması gibi nedenlerle dış politikada çeşitli arayışlara girdi. Ekonomiyi geliştirmek için işe koyulan Mussolini, 1923’ün başlarından itibaren İtalya ve Sovyet hükümetleri arasındaki ekonomik ilişkilerin iyileştirilmesi adına önemli çabalar sarf etti. Bu ilişki İtalya’ya, Sovyetler Birliği ile bu denli geniş kapsamlı ekonomik ve siyasi bir ilişki kuran ilk Batılı ülke olma unvanını kazandırdı. Yaklaşık 10 yıl sonra, yani 1933’de iki ülke arasında saldırmazlık paktının imzalanmasıyla da ticaret ve teknoloji alışverişi hız kazandı. Mussolini’nin bu alışverişten beklentisi, sanayi kollarında kullanılmak üzere doğal kaynaklar almak ve bunun karşılığında havacılık, otomotiv, deniz savunmaları vb. konularda Sovyetler Birliği’ne teknolojik destek sağlamaktı.

Zamanla gelişen İtalya ekonomisi, Mussolini’nin konumunu da güçlendirdi. Belirli oranda ivme yakalandı, hammadde sıkıntısı Etiyopya’nın işgal edilmesiyle azaldı ve savaştan sonraki döneme nazaran refah gelişti. Avrupalı devletler ile ekonomik faaliyetler artırıldı, Almanya ve Japonya ile sağlanan ittifaklar ile İtalya, dış politikada etkin bir güç olmaya başladı. İktisatçıların fikirlerini inceleyen Mussolini, ünlü ekonomist John Maynard Keynes’in düşüncelerini faşist ekonomi için uygun gördü ve kısmen uyguladı. 

Benito Mussolini Ekonomi Politikaları
Benito Mussolini Ekonomi Politikaları

Gelişen ekonomi bazı olumsuz sonuçlar da doğurdu, 1922’de dış borç 93 milyar İtalyan Lirası iken, tarihçi Gaetano Salvemini’ye göre 1934’te 148 milyar İtalyan Lirası’na yükseldi. 1943’te ise New York Times, İtalya’nın borcunu 405 milyar İtalyan Lirası olarak belirtti. Ayriyeten Amerikalı siyasetçi Grover Whalen, Mussolini’nin ekonomi politikalarını ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’nin ortaya koyduğu “New Deal” hamlesine benzeterek ilginç bir çıkarımda bulunmuştu. Life dergisi ise, İtalyan ekonomisine yönelik düşüncelerini 9 Mayıs 1938 tarihinde “Mussolini iktidarından sonra siyasi arayış içerisinde olan İtalya, iktisadi yönden bir ilerleme kaydedemedi.” şeklinde beyan etmiştir.

Benito Mussolini Ekonomi Politika Hamleleri adlı yazının sonuna geldik. Daha fazlası için Otağ‘ı ve ayrıca Tarih sayfamzı Instagram ve Twitter üzerinden takip etmeyi unutmayın!