Kırım Özerk Cumhuriyeti Tarihi

kırım özerk cumhuriyeti tarihi

Kırım Özerk Cumhuriyeti tarihini sizlere aktardığımız, incelediğimiz ve basitçe irdelediğimiz yazıya hoş geldiniz.

Kırım Özerk Cumhuriyeti Tarihi: Osmanlı-Rus Savaşları

Osmanlı-Rus Savaşından (93 Harbi) sonra 1744 yılında yapılan Küçük Kaynarca Antlaşmasından sonra Kırım Hanlığı, Osmanlı himayesinden çıkarılmıştır. 1783’te Rus Çarlığı’nın işgaline uğrayan Kırım halkı baskılara daha fazla dayanamamış, büyük bir bölümü 1792 ile 1902 yılları arasında Osmanlı göç etmişlerdir. Rus Çarlığı 19.yüzyılın sonlarına doğru Kırım’ a Rus, Bulgar, Alman ve Ukraynalı göçmenleri iskan etmiştir. Bolşevik İhtilalinden sonra Kırım Tatarları bağımsızlıklarını ilan etmişlerse de başarılı bir sonuç alamadılar. 1920 yılında SSCB’ye bağlı “Kırım Muhtar Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti” kurulmuştur. 2.Dünya Savaşında Aralık 1941 de Kırım, Almanlarca işgal edilmiştir. Almanların mağlup edilmesinin akabinde, SSCB Almanlar ile işbirliği yaptıkları iddiası ile sekiz halkı Orta Asya ve Sibirya taraflarına sürmüştür.

kırım özerk cumhuriyeti tarihi

Kırım Özerk Cumhuriyeti Tarihi: Topluluklar

Nüfusları 1.5 milyon civarında olan Türk toplumlarından Kırım Tatarları, Kafkasya’da yaşayan Karaçay ve Balkarlar merhaba Güney Gürcistan’ da yaşayan Ahıska, Mesket Türkleri, diğer Kafkasya toplumlarından Çeçenler ve İnguslar, İdil/Volga boylarında yaşayan Almanlar ve Kalmuklar 1944 yılında sürgün edilmiş ve zorunlu iskan edildikleri kampların yerleri “devlet sırrı” olarak uzun yıllar gizlenmiştir. 1957 yılında bu toplumlardan Karaçay, Balkar Türkleri, Çeçenler, İnguşlar ve Kalmukların hayatta kalabilenlerin yurtlarına geri dönebilmelerine izin verilmiş fakat, Kırım Tatarları, Kafkasya’da Ahıska Türkleri ve Almanlara bu hak tanınmamıştır. 18 Mayıs 1944’te bir gecede Kırım Tatarlarının tamamı hayvan taşınan katarlarla yurtlarından bilinmeyen bir yere doğru yola çıkmışlardır. 30 Temmuz 1944’te “Muhtar Kırım Sovyet Cumhuriyeti” ilga edilmiştir. Kırım, Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti is adıyla eyalet haline getirilmiştir.

kırım özerk cumhuriyeti tarihi

Kırım Özerk Cumhuriyeti Tarihi: Sovyet Sosyalist Dönüşüm

Kırım 1954 yılında Sovyet Sosyalist Ukrayna Cumhuriyeti’ne verilmiştir. Kırım Tatarları kendilerine yapılan haksızlıklara direnmeye çalışmışlarsa da her seferinde büyük cezalar ile sonuçlanmıştır. 1965-1967 yılları arasında Mustafa Cemilev/Cemiloğlu önderliğinde yürüttükleri imza kamyasından sonra, başta Mustafa Cemiloğlu olmak üzere bazı Kırım Tatarları hapsedilmiştir. Kırım Tatarlarına yapılanların haksızlık olduğu kabul edilmiştir fakat olumlu bir gelişme olmamıştır. 1964’te Almanlar, 1968’de Ahıska Türklerine haksızlık yapıldığı kabul edilmesine karşın yurtlarına dönüş izni verilmemiştir merhaba 1969 yılında büyük mücadeleler ile hayatta kalan Kırım Tatarlarından bir kısmı yurtlarına dönmüş ve burada bir Milli Meclis oluşturarak, Ukrayna’ya bağlı olan (2019 da Rusya ‘ya bağlandı) yurtlarını canlandırmaya çalışmaktadırlar.

kırım özerk cumhuriyeti tarihi

Kırım Özerk Cumhuriyeti Tarihi: Özerklik

1995 yılında Bağımsız Devletler Topluluğu’ na bağlı olan Ukrayna, Kırım’da çoğunluk olarak yaşayan Rusların baskısı ile Kırım yarım adasına “Özerk Kırım Cumhuriyeti” adı ile özerklik vermiştir. Kendi yurtlarında azınlık sınıfına düşürülen, Türkiye ve Özbekistan başta olmak üzere nitekim ülkelerde yaşayan Kırım Tatarları mağduriyetlerini gidermek için çaba harcamaktadırlar. ( Kırım Yarımadası, 2019 yılında Rusya tarafından ihlak edilmiştir.)

Bu yazımızda sizler için basitçe Kırım Özerk Cumhuriyeti tarihini irdeledik. Daha fazlası için Otağ‘ın Instagram ve Twitter adreslerine de göz atın.